NHỮNG CHỮ DÙNG CHƯA ỔN TRONG TIẾNG VIỆT, NHÌN LẠI CHO KỸ ĐỂ THƯƠNG TIẾNG MÌNH HƠN

mot so chu dung sai trong tieng viet

Tiếng Việt của mình vốn giàu và đẹp. Trong tiếng Việt có tiếng Nôm mộc mạc, sáng rõ, gần với đời sống. Lại có lớp chữ Hán Việt gọn, trang trọng, có chiều sâu nếu dùng đúng chỗ. Nhưng nếu trộn lộn hai dòng ấy không khéo, hoặc mượn chữ lớn lao để nói chuyện rất bình thường, câu văn dễ thành tối nghĩa, thậm chí sai nghĩa.

Hội An – Thanh Chiêm trong buổi đầu chữ Quấc-ngữ

chu quac ngu

Nói tới chữ Quấc-ngữ, ta thường hay kiếm một chỗ để gọi là “cái nôi”. Nhưng càng đọc lại dấu cũ, tôi càng thấy chuyện ấy không nên gói lại trong một địa danh đơn độc. Chữ Quấc-ngữ không phải một ngày mà thành, cũng không phải do riêng một người nghĩ ra rồi trao lại cho dân Việt. Nó là một cuộc gặp gỡ lâu dài giữa tiếng nói An Nam, nhu cầu truyền đạo của các giáo-sĩ phương Tây, và sự cộng tác âm thầm của nhiều người Việt trong buổi đầu thế kỷ XVII.

Tiếng lóng, tiếng xưa miền Nam Lục Tỉnh

tieng long mien nam

Một số tiếng xưa, tiếng lóng trước năm 1975, nhất là những chữ đã từng thông dụng trong thời Pháp thuộc, có nguồn gốc từ tiếng Pháp, tiếng Miên, tiếng Hán, rồi hòa với tiếng Việt của cả Nam, Trung, Bắc. Những chữ đó không chỉ dùng để gọi tên sự vật. Nó còn chở theo cái hay, cái đẹp, cái hài hước, cái mỉa mai, cái châm biếm, cái dặn dò, răn đe của một thời đã xa.

Cách người miền Nam gọi nhau bằng những con số

phan chia giai cap

Người miền Nam mình có một cách gọi tên nghe rất ngộ. Không cần phân chia tôn ti, tầng lớp gì cao siêu, nhiều khi chỉ cần một con số thôi là đủ hình dung người đó thuộc “vai vế” nào trong cái xã hội bình dân ngày trước.

Ở đất Nam kỳ, muốn tìm một người được gọi là “anh Cả” coi bộ hơi khó. Vì con đầu lòng trong nhà thường không gọi là anh Cả, mà gọi là anh Hai. Vừa sinh ra đã nhảy thẳng lên số Hai, nghe thì lạ, nhưng riết rồi thành nếp. Bởi vậy, trong xóm mà nghe ai kêu “anh Hai ơi”, là biết ngay người đó có vai vế lớn trong nhà, hoặc ít nhất cũng được gọi bằng một cách rất thân tình.

“Nắng chang chang” là gì? Một cụm từ nhỏ nhưng gợi cả cái trưa phương Nam

nang chang chang

“Nắng chang chang” không chỉ tả trời nắng gắt, mà còn gợi ra cái nóng rát mặt, đời sống phương Nam và cách tiếng Việt lưu giữ cảm giác rất thật của con người.

Đàn ông nói nhỏ, thiếu nội lực có phải là yếu không?

dan ong noi nho do yeu

Nhiều anh khi nghe người khác nhận xét “nói nhỏ quá”, “giọng yếu quá”, “nghe không có lực” thì dễ chạnh lòng. Nhất là với đàn ông, mấy chữ như “yếu”, “thiếu nội lực”, “không nam tính” đôi khi làm người ta hiểu lầm theo hướng rất nhạy cảm.

Nhưng dưới góc nhìn luyện giọng, đàn ông nói nhỏ thiếu nội lực không có nghĩa là yếu sinh lý, cũng không nên quy chụp là yếu bản lĩnh. Phần lớn trường hợp, vấn đề nằm ở cách dùng hơi, thói quen nói, tình trạng cơ thể, tâm thế giao tiếp và cách phối hợp giữa hơi thở, dây thanh, khẩu hình, vị trí âm thanh.